|
Hazine ve Maliye Bakanlığı (Gelir İdaresi Başkanlığı)’ndan:
BAZI VARLIKLARIN EKONOMİYE
KAZANDIRILMASI
HAKKINDA GENEL TEBLİĞ
(SERİ NO: 1)
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam ve Dayanak
Amaç ve kapsam
MADDE 1 – (1) Bu Tebliğin amacı, 11/11/2020
tarihli ve 7256 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı
Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 21 inci maddesi ile 193
sayılı Gelir Vergisi Kanununa eklenen geçici 93 üncü madde hükümlerinin
uygulanmasına ilişkin usul ve esasların belirlenmesidir.
(2) Bu Tebliğ;
a) Gerçek ve tüzel kişilerin yurt dışında bulunan para, altın, döviz,
menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarının yurda getirilerek milli
ekonomiye kazandırılmasına,
b) Yurt içinde bulunan ancak gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin
kanuni defter kayıtlarında yer almayan para, altın, döviz, menkul kıymet ve
diğer sermaye piyasası araçları ile taşınmazların vergi dairesine bildirilerek
kanuni defter kayıtlarına alınabilmesine,
ilişkin açıklamaları kapsamaktadır.
Dayanak
MADDE 2 – (1) Bu Tebliğ, 31/12/1960
tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun geçici 93 üncü maddesinin
sekizinci fıkrası hükmüne dayanılarak hazırlanmıştır.
İKİNCİ BÖLÜM
Yurt Dışında Bulunan Varlıkların Bildirilmesi ve Türkiye’ye Getirilmesi
Yurt dışında bulunan varlıklara ilişkin bildirim
MADDE 3 – (1) Yurt dışında bulunan para,
altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarını, geçici 93
üncü madde hükümleri çerçevesinde, 30/6/2021 tarihine (bu tarih dâhil) kadar
Türkiye’deki banka veya aracı kurumlara bildiren gerçek ve tüzel kişiler, söz
konusu varlıkları serbestçe tasarruf edebileceklerdir.
(2) Birinci fıkra kapsamında gerçek ve tüzel kişilerce yapılacak bu
bildirimlerin, yetkili kılınmış vekiller veya kanuni temsilciler tarafından
da yapılabilmesi mümkündür.
(3) Yurt dışında sahip olunan ve yurt dışında bulunan varlıklar için
anılan madde hükmünden yararlanılabilmesi mümkün olup, bildirime konu
edilecek bu varlıkların bildirim tarihinden itibaren üç ay içerisinde
Türkiye’ye getirilmesi gerekmektedir.
(4) Gerçek ve tüzel kişilerce, yurt dışında bulunan söz konusu varlıklar,
17/11/2020 tarihinden 30/6/2021 tarihine kadar, Ek-1'de yer alan form ile
bankalara veya (menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarına münhasır
olmak üzere) aracı kurumlara bildirilebilecektir. Gerçek ve tüzel kişilerce,
söz konusu varlıklara ilişkin olarak vergi dairelerine herhangi bir
bildirimde bulunulmayacaktır.
(5) Gerçek ve tüzel kişilerce, yurt dışında bulunan varlıklar için tek
bir bildirim verilmesi esastır. Ancak, 30/6/2021 tarihine kadar birden fazla
bildirimde (düzeltme amacıyla yapılan bildirimler dâhil) bulunulması
mümkündür.
Yurt dışında bulunan varlıkların Türkiye’ye getirilmesi
MADDE 4 – (1) Geçici 93 üncü madde
kapsamında bildirilen varlıklar nedeniyle hiçbir suretle vergi incelemesi ve
vergi tarhiyatı yapılmayacaktır. Bu hükümden faydalanılabilmesi için
bildirime konu edilen varlıkların, bildirimin yapıldığı tarihten itibaren üç
ay içinde Türkiye’ye getirilmesi veya Türkiye’deki banka ya da aracı
kurumlarda açılacak bir hesaba transfer edilmesi şarttır. Türkiye’deki banka
ya da aracı kurumlarda açılacak hesaba ilgili varlığın transferi
işlemlerinde, bildirimde bulunan hesap sahibi ile yurt dışından varlığı
transfer edenin farklı kişiler olmasının söz konusu hükümden faydalanılması
açısından herhangi bir önemi bulunmamaktadır.
(2) Yurt dışında bulunan varlıklar, yurt dışında bulunan banka veya
finansal kurumlardan kullanılan ve 17/11/2020 tarihi itibarıyla kanuni
defterlerde kayıtlı olan kredilerin en geç 30/6/2021 tarihine kadar
kapatılmasında kullanılabilecektir. Bu takdirde, defter kayıtlarından
düşülmesi kaydıyla, borcun ödenmesinde kullanılan varlıklar için Türkiye’ye
getirilme şartı aranmayacaktır. Bu hükümden yararlananların, kredilerini
kapattıklarına dair yurt dışında bulunan banka veya finansal kurumlardan
alacakları tevsik edici belgeleri talep edildiğinde ibraz etmek üzere
muhafaza etmeleri yeterlidir.
(3) 17/11/2020 tarihi itibarıyla kanuni defterlerde kayıtlı olan sermaye
avanslarının, yurt dışında bulunan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer
sermaye piyasası araçlarının bu tarihten önce Türkiye’ye getirilmek suretiyle
karşılanmış olması hâlinde, söz konusu avansların defter kayıtlarından
düşülmesi kaydıyla anılan madde hükümlerinden yararlanılabilecektir.
(4) Yurt dışında bulunan ancak kapsama girmeyen varlıkların (örneğin
taşınmazların) 30/6/2021 tarihine kadar kapsamdaki varlıklara dönüştürülmek
suretiyle söz konusu madde hükümleri çerçevesinde Türkiye’ye getirilmesi
mümkündür.
(5) Türkiye’ye getirilmekten maksat;
a) Para, döviz, altın, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası
araçlarının fiziki olarak Türkiye’ye getirilmesi veya bu varlıkların
Türkiye’deki banka veya aracı kurumlarda açılacak bir hesaba transfer
edilmesi,
b) Fiziki olarak Türkiye’ye getirilmesi veya aracı kurumlarda açılacak
bir hesaba transfer edilmesi mümkün olmayan menkul kıymet ve diğer sermaye
piyasası araçlarının aracı kurumlara bildirilmesidir.
(6) Yurt dışında bulunan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer
sermaye piyasası araçlarının Türkiye’deki banka veya aracı kurumlarda mevcut
ya da yeni açılan bir hesaba transfer edilmesi durumunda, banka dekontu veya
aracı kurum işlem sonuç formları, varlıkların Türkiye’ye getirilmiş olduğunun
tevsikinde kullanılabilecektir.
(7) 30/6/2021 tarihine kadar banka veya aracı kurumlara bildirilmesi
kaydıyla, yurt dışında bulunan söz konusu varlıkların Türkiye’ye fiziki
olarak getirilmesi sırasında yapılan deklarasyon/bildirime istinaden Gümrük
İdaresinden alınan belgeler, varlıkların Türkiye’ye getirilmiş olduğunun
tevsikinde kullanılabilecektir.
(8) Kapsama giren varlıkların Türkiye’ye getirilmesi nedeniyle, hiçbir
suretle vergi incelemesi ve tarhiyatı yapılmayacaktır.
Yurt dışında bulunan varlıkların bildirimi üzerine banka veya aracı
kurumlarca yapılacak işlemler
MADDE 5 – (1) Gerçek ve tüzel kişiler yurt
dışında bulunan varlıkları, iki nüsha olarak hazırlayacakları Ek-1'de yer
alan form ile bankalara veya aracı kurumlara bildireceklerdir. Formun bir
nüshası, ilgili banka veya aracı kurum tarafından, varsa bildirim nedeniyle
açılan hesaba ilişkin bilgiler yazılıp tasdik edildikten sonra, düzenlenen
banka dekontları veya işlem sonuç formlarıyla birlikte ilgilisine geri
verilecektir.
(2) Bildirimin gerçek veya tüzel kişinin vekili ya da kanuni temsilcisi
tarafından yapılması halinde, bankalar veya aracı kurumlarca söz konusu vekil
veya kanuni temsilcinin yetkili olup olmadığı hususu kontrol edilecektir.
(3) Bildirime konu edilen varlıklara ilişkin olarak banka veya aracı
kurumlar tarafından, bildirimde bulunanlardan herhangi bir belge
istenilmeyecektir.
(4) Banka veya aracı kurumlardan, bildirime konu edilen varlıklara
ilişkin olarak vergi dairelerince herhangi bir belge istenilmeyecektir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Türkiye’de Bulunan Varlıkların Bildirimi
Türkiye’de bulunan varlıkların bildirimi
MADDE 6 – (1) Gelir veya kurumlar vergisi
mükelleflerince sahip olunan ve Türkiye'de bulunan, ancak kanuni defter
kayıtlarında yer almayan; para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye
piyasası araçları ile taşınmazlar, madde kapsamında 30/6/2021 tarihine (bu
tarih dâhil) kadar Ek-2’de yer alan bildirim ile gelir veya kurumlar vergisi
yönünden bağlı olunan vergi dairelerine elektronik ortamda
bildirilebilecektir.
(2) Yurt içinde sahip olunan ancak kanuni defter kayıtlarında yer almayan
para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçları ile
taşınmazlar, madde kapsamında bildirim konusu yapılabilecektir.
(3) Anılan madde kapsamında, taşınmazlar dışındaki bildirime konu
varlıkların, gelir veya kurumlar vergisi mükelleflerince banka veya aracı
kurumlardaki hesaplara yatırılması gerekmektedir. Bu minvalde, bildirime konu
kıymetlerin banka veya aracı kurumlara yatırılarak varlıklarının ispatlanması
ve banka ve aracı kurumlarca düzenlenmesi zorunlu belgelerle tevsiki şarttır.
(4) Geçici 93 üncü madde kapsamında bildirilen taşınmazların ayni sermaye
olarak konulmak suretiyle işletme kayıtlarına alınması halinde, sermaye
artırım kararının bildirim tarihi itibarıyla alınmış olması ve söz konusu
kararın bildirim tarihini izleyen onuncu ayın sonuna kadar ticaret siciline
tescil edilmesi kaydıyla, bu madde hükümlerinden faydalanılabilir.
(5) Yurt içinde bulunan varlıklar için gelir veya kurumlar vergisi
mükelleflerince vergi dairelerine tek bir bildirim verilmesi esastır. Ancak,
30/6/2021 tarihine kadar birden fazla bildirimde (düzeltme amacıyla yapılan
bildirimler dâhil) bulunulması mümkündür.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Ortak Hükümler
Şirketlerin kanuni temsilcileri, ortakları veya vekilleri adına görünen
varlıkların durumu
MADDE 7 – (1) Şirketlerin kanuni temsilcileri,
ortakları ya da şirket veya şirketin ortakları adına geçici 93 üncü madde
kapsamına giren varlıkları 17/11/2020 tarihinden önce yetkili kuruluşlarca
düzenlenen bir vekalet veya temsil sözleşmesine istinaden değerlendirmeye yetkili
olanların, bu tarih itibarıyla sahip oldukları ve yurt dışında bulunan
varlıklarının, Tebliğde yapılan açıklamalar çerçevesinde şirket adına
bildirime konu edilerek Türkiye'ye getirilmesi veya Türkiye'deki banka veya
aracı kurumlarda açılacak bir hesaba transfer edilmesi ya da Türkiye'de
bulunan ancak 17/11/2020 tarihi itibarıyla kanuni defter kayıtlarında yer
almayan varlıklarının Tebliğde yapılan açıklamalar çerçevesinde şirket adına
bildirilmek suretiyle Kanun hükümlerinden yararlanılabilmesi mümkündür.
(2) Şirket veya şirket ortaklarına ait olduğu halde şirketin kanuni
temsilcileri, ortakları veya vekilleri dışındaki kişilerce tasarruf edilen
varlıklar, söz konusu madde hükümleri çerçevesinde şirket adına bildirime
konu edilerek madde hükmünden yararlanılabilecektir. Ayrıca, gerçek kişilere
ait olduğu halde bu kişilerin ortağı veya kanuni temsilcisi oldukları yurt
dışındaki şirketlerce tasarruf edilen varlıkların da ilgili gerçek kişiler
adına bildirime konu edilmesi halinde madde hükmünden yararlanılabilmesi
mümkündür. Ancak, bildirim dışındaki nedenlerle yapılacak inceleme esnasında
söz konusu varlıkların şirket veya şirket ortaklarına ya da gerçek kişilere
ait olduğunun ispat edilmesi gerekmektedir.
Varlıkların bildirim değeri
MADDE 8 – (1) Gerek yurt dışında bulunan
varlıkların banka veya aracı kurumlara bildirilmesinde gerekse yurt içinde
bulunan varlıkların vergi dairelerine bildirilmesinde, bildirildiği tarih
itibarıyla varlıklar, aşağıdaki değerleme ölçütleri ile değerlenecektir:
a) Türk lirası cinsinden para, itibari (nominal) değeriyle.
b) Altın, rayiç bedeliyle.
c) Döviz, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz alış kuruyla.
ç) Menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarından;
1) Pay senetleri, varsa borsa rayiciyle, borsa rayici yoksa rayiç
bedeliyle, bu bedel tespit edilemiyorsa alış bedeliyle, alış bedeli de belli
değilse itibari (nominal) değeriyle.
2) Tahvil, bono, eurobond gibi borçlanma araçları, varsa borsa rayiciyle,
borsa rayici yoksa rayiç bedeliyle, bu bedel tespit edilemiyorsa alış
bedeliyle, alış bedeli de belli değilse itibari (nominal) değeriyle.
3) Yatırım fonu katılma payları, ilgili piyasasında belirlenmiş kapanış
fiyatıyla.
4) Vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri gibi türev araçlar, varsa borsa
rayiciyle, borsa rayici yoksa rayiç bedeliyle, bu bedel tespit edilemiyorsa
alış bedeliyle, alış bedeli de belli değilse itibari (nominal) değeriyle.
d) Taşınmazlar, rayiç bedeliyle.
(2) Bildirimlerde söz konusu varlıkların Türk lirası karşılığı bedelleri
esas alınacaktır.
(3) Bu Tebliğin uygulanmasında rayiç bedel, söz konusu varlıkların
bildirildiği tarih itibarıyla belirlenen alım-satım bedeli olup bu bedelin
gerçek durumu yansıtması gerekmektedir.
(4) Borsa rayiciyle değerlenecek varlıkların borsa rayicinin belirlenmesinde,
söz konusu varlıkların bildirildiği tarihte işlem gördüğü yurt içi veya yurt
dışındaki borsalarda oluşan değerler dikkate alınacaktır.
(5) Döviz cinsinden varlıklarda, bunların bildirildiği tarihteki Türkiye
Cumhuriyet Merkez Bankası döviz alış kuru dikkate alınacaktır.
(6) Bildirimde bulunduktan sonra, yapılan hataların düzeltilmesi ya da
bildirime konu edilen varlıkların azaltılması amacıyla 30/6/2021 tarihine
kadar yapılacak düzeltmelerde varlıkların ilk bildirim tarihindeki değerleri
esas alınır.
Bildirilen varlıkların kanuni defter kayıtlarına intikal ettirilmesi
MADDE 9 – (1) Bildirilen varlıklar, 213
sayılı Kanun uyarınca defter tutan mükelleflerce, kanuni defterlere
kaydedilebilecektir.
(2) Yurt dışında bulunan varlıkların; şirket adına bildirilmesi durumunda
ilgili şirket, şahıslar adına bildirilmesi halinde bu şahısların kendileri,
geçici 93 üncü maddenin sağladığı imkânlardan yararlanabileceğinden, şirket
adına bildirime konu edilen varlıklar, şirketin kanuni defter kayıtlarına
intikal ettirilebilecektir.
(3) 213 sayılı Kanun uyarınca defter tutan mükelleflerce, Türkiye’ye
getirilen varlıklar ile gelir veya kurumlar vergisi mükelleflerince kanuni
defterlere kaydedilen varlıklar, dönem kazancının tespitinde dikkate
alınmaksızın işletmelerine dâhil edilebileceği gibi, aynı varlıklar vergiye
tabi kazancın ve kurumlar için dağıtılabilir kazancın tespitinde dikkate
alınmaksızın işletmelerinden çekilebilecektir.
(4) Bilanço esasına göre defter tutan mükellefler, kanuni defterlerine
kaydettikleri kıymetleri için pasifte özel fon hesabı açacaklardır. Söz
konusu hesap serbestçe tasarrufa konu edilebilecek, sermayeye eklenebileceği
gibi ortaklara da dağıtılabilecektir. Fon hesabında tutulan bu tutarlar,
işletmenin tasfiye edilmesi halinde vergilendirilmeyeceği gibi 193 sayılı
Kanunun 81 inci maddesi ile 5520 sayılı Kanunun 18 inci, 19 uncu ve 20 nci
maddeleri uyarınca gerçekleşecek birleşme, devir ve bölünme hallerinde de
vergilendirilmeyecektir. Ayrıca söz konusu varlıklara ilişkin tutarların,
kurumlar vergisi mükellefleri tarafından ortaklara dağıtılması halinde kar
dağıtımına bağlı stopaj yapılmayacak, gerçek kişi ortaklar ile kurumlar
vergisi mükellefi olan ortaklar tarafından elde edilen bu tutarlar da
vergilendirilmeyecektir.
(5) Serbest meslek kazanç defteri ile işletme hesabı esasına göre defter
tutan mükellefler, söz konusu kıymetleri defterlerinde ayrıca
gösterebileceklerdir.
(6) Bildirilen varlıklar, 213 sayılı Kanun uyarınca defter tutan mükelleflerce,
banka veya aracı kurumlara ya da vergi dairelerine bildirildiği tarih
itibarıyla, 8 inci maddede yer alan esaslar çerçevesinde belirlenen Türk
lirası karşılığı bedelleriyle, kanuni defterlere kaydedilebilecek ve söz
konusu varlıkların elden çıkarılması halinde satış kazancının tespitinde bu
bedel dikkate alınacaktır.
Gider ve amortisman uygulaması
MADDE 10 – (1) Bildirim konusu yapılarak
kanuni defter kayıtlarına intikal ettirilen taşınmazlar hakkında 213 sayılı
Kanunda yer alan amortismanlara ilişkin hükümler uygulanmayacaktır.
(2) Kayıtlara alınan bu varlıkların daha sonra elden çıkarılmasından
doğan zararlar, gelir veya kurumlar vergisi uygulaması bakımından gelirin
veya kurum kazancının tespitinde gider veya indirim olarak kabul edilmeyecektir.
İnceleme ve tarhiyat yapılmayacak haller
MADDE 11 – (1) Geçici 93 üncü maddenin
yedinci fıkrası uyarınca, bildirimde bulunulan varlıklar nedeniyle hiçbir
suretle vergi incelemesi ve vergi tarhiyatı yapılmayacaktır. Bu hükümden
yararlanabilmek için;
a) Yurt dışında bulunan bildirime konu varlıkların bildirimin yapıldığı
tarihten itibaren üç ay içinde Türkiye’ye getirilmesi ya da Türkiye’deki
banka veya aracı kurumlarda açılacak bir hesaba transfer edilmesi,
b) Türkiye’de bulunan ve taşınmazlar dışındaki bildirime konu varlıkların
ise banka veya aracı kurumlardaki hesaplara yatırıldığını gösterir belgelerle
tevsik edilmesi,
gerekmektedir.
(2) Bildirilen varlıkların, yurt dışında bulunan banka veya finansal kurumlardan
kullanılan ve 17/11/2020 tarihi itibarıyla kanuni defterlerde kayıtlı olan
kredilerin en geç 30/6/2021 tarihine kadar kapatılmasında kullanılması mümkün
olup, defter kayıtlarından düşülmesi kaydıyla, borcun ödenmesinde kullanılan
varlıklar için Türkiye’ye getirilme şartı aranmaksızın vergi incelemesi ve
vergi tarhiyatı yapılmaması imkanından yararlanılacaktır.
(3) 17/11/2020 tarihi itibarıyla kanuni defterlerde kayıtlı olan sermaye
avanslarının, yurt dışında bulunan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer
sermaye piyasası araçlarının anılan tarihten önce Türkiye’ye getirilmek
suretiyle karşılanmış olması halinde, söz konusu avansların defter
kayıtlarından düşülmesi kaydıyla, vergi incelemesi ve vergi tarhiyatı
yapılmaması imkanından yararlanılabilecektir.
Diğer hususlar
MADDE 12 – (1) İlgili kurum ve kuruluşlar,
gerçek veya tüzel kişilerin geçici 93 üncü madde uyarınca yapılacak işlemlere
ilişkin taleplerini yerine getirmek zorundadırlar.
Tebliğ olunur.
Ekleri için tıklayınız
|
